Jak czytać wyniki badań krwi psa?

Dobrze jest wiedzieć, co zwykle pokazuje morfologia, co ocenia biochemia i dlaczego wyniki zawsze trzeba łączyć z objawami, badaniem psa, lekami, wiekiem oraz zakresem referencyjnym konkretnego laboratorium.

Treść została opracowana w oparciu o weterynaryjne podręczniki, publikacje naukowe i kliniczne materiały edukacyjne dla opiekunów. Polskie źródła internetowe nie były podstawą zaleceń medycznych.

Co pokazuje morfologia psa?

Morfologia krwi psa ocenia między innymi czerwone krwinki, białe krwinki i płytki. Czerwone krwinki są ważne przy podejrzeniu niedokrwistości lub odwodnienia. Białe krwinki mogą zmieniać się przy stanie zapalnym, infekcji, stresie, chorobach immunologicznych i nowotworowych. Płytki mają znaczenie przy krzepnięciu.

Sam skrót poza normą nie mówi jeszcze, co dzieje się z psem. Weterynarz patrzy na cały układ wyników, obraz kliniczny, rozmaz krwi i to, czy pies ma gorączkę, osłabienie, krwawienia, powiększone węzły chłonne albo inne objawy.

Co oznacza biochemia krwi?

Biochemia pokazuje, jak pracują narządy i jak wygląda gospodarka metaboliczna psa. W zależności od pakietu mogą pojawić się parametry nerkowe, wątrobowe, białko, albuminy, glukoza, elektrolity, cholesterol i inne oznaczenia.

Wynik biochemii jest szczególnie przydatny, gdy pies dużo pije, chudnie, wymiotuje, ma biegunkę, jest apatyczny albo przed zabiegiem wymaga oceny bezpieczeństwa znieczulenia. Przy zwiększonym pragnieniu przyda się też tekst pies dużo pije.

Mocznik i kreatynina

Mocznik i kreatynina są często kojarzone z nerkami, ale ich interpretacja zależy od nawodnienia, masy mięśniowej, diety, wieku i badania moczu. Podwyższone wartości nie zawsze oznaczają ten sam problem, a prawidłowe nie zawsze wykluczają wczesne zaburzenia.

Jeśli pies dużo pije, częściej sika, chudnie albo ma gorszy apetyt, weterynarz zwykle chce połączyć krew z badaniem moczu. To właśnie zestaw wyników daje więcej informacji niż pojedyncza liczba.

ALT, AST i parametry wątrobowe

ALT, często zapisywane też jako ALAT, jest enzymem kojarzonym z komórkami wątroby. AST może rosnąć również przy problemach mięśniowych, dlatego sam wynik nie mówi jeszcze, że pies ma konkretną chorobę wątroby.

Znaczenie ma skala wzrostu, objawy, pozostałe parametry, leki, suplementy i ewentualne badania obrazowe. Jeśli pies przyjmuje leki przewlekle, powiedz o tym przed pobraniem krwi.

Glukoza i elektrolity

Glukoza pomaga ocenić gospodarkę cukrową, ale jej wynik może zależeć od stresu, posiłku, czasu pobrania i stanu psa. Przy podejrzeniu cukrzycy weterynarz zwykle zestawia glukozę z objawami, badaniem moczu i dodatkowymi parametrami.

Elektrolity są ważne przy wymiotach, biegunce, chorobach nerek, odwodnieniu i zaburzeniach hormonalnych. To jedna z tych części wyniku, których nie warto analizować samodzielnie na podstawie jednej tabelki.

Dlaczego nie czytać wyniku w oderwaniu?

Zakresy referencyjne różnią się między laboratoriami. Wynik tuż poza zakresem może mieć inne znaczenie niż duże odchylenie, a czasem ważniejszy jest kierunek zmian w kolejnych badaniach. Dlatego dobrze pytać weterynarza: co jest pilne, co kontrolować, kiedy powtórzyć badanie i jakie objawy obserwować.

Przy poważnych podejrzeniach, takich jak chłoniak u psa, wyniki krwi są tylko jednym elementem układanki. Mogą wskazać, że trzeba szukać dalej, ale nie zastępują cytologii, biopsji ani badania klinicznego.

Źródła weterynaryjne

• VCA Animal Hospitals - Complete Blood Count
• Willard M.D., Tvedten H., Small Animal Clinical Diagnosis by Laboratory Methods, Elsevier.
• Nelson R.W., Couto C.G., Small Animal Internal Medicine, Elsevier.